Greinasafn fyrir flokkinn: Matarstúss

Basil – fursti kryddjurtanna

Birt þann af
Svara

basil

Ég veit fátt betra í hádegismatinn en brauðsneið með basil, salami, mozarellu og tómatsneið. Ég hlakka alltaf til þess tíma þegar basilikkan er fullvaxin og ég get klipið af henni (þeim) eins mikið og oft og ég vil.

Þorri Hringsson matgæðingur með meiru deildi einu sinni með lesendum Gestgjafans (í 5. tbl. árið 2003) hvernig hann ræktaði basil. Fyrirsögn þessa innleggs og lýsing hans á ræktuninni eru fengin að láni hjá honum . Hann segir orðrétt:

Nú á dögum rækta ég basil í eins stórum pottum og stofuglugginn minn ber (þeir eru 28 sm í þvermál að ofan og 23 sm háir) og ætti ég stærri glugga myndi ég stækka pottana enn frekar. En þá er ég hræddur um að þær plöntur myndu endanlega fylla út í mína litlu stofu.

Sáning er að öðru leyti hefðbundin. Hún fer yfirleitt fram í fyrstu viku apríl og þá eru plönturnar fullsprottnar í lok maí og byrjun júní. Vissulega er hægt að klippa þær jafnt og þétt niður eftir að þær  hafa náð ásættanlegri stærð en vilji menn hafa góða uppskeru allt sumarið er rétt að dreifa sáningu í pottana yfir lengra tímabil.

Þegar ég las þetta í fyrsta skiptið fór ég alveg að ráðum Þorra og hef gert á hverju vori síðan. Ég hef nú samt ekki alltaf náð að sá strax í apríl en oftast þó. Svona gerir Þorri (og ég eftir fyrirmælum hans):

1. Einn fræpoki er nóg í þrjá stóra potta. Mikilvægt er að pottarnir séu mjög stórir þvi endanleg stærð basilplöntunnar er í réttu hlutfalli við hvað rótin fær mikið pláss. Þá má setja þunnt vikurlag í botninn á blómapottinum en það er þó ekki nauðsynlegt.

2. Fyllið pottana að mold og þjappið vel niður.

3. Skiptið fræjunum (í pokanum) í þrjá hluta.

4. Dreifið fræjunum jafnt yfir allan pottinn.

5. Stráið þunnu lagi af mold yfir fræin og þjappið létt.

6. Vökvið vel.

7. Breiðið plastfilmu yfir pottinn. Ef hún festist ekki vel er gott að rjóða smá matarolíu á kantana áður en plastið er lagt yfir. Setjið pottinn í sólríkan glugga.

Kímblöðin eru farin að gægjast uppúr moldinni eftri 5-7 daga. Eftir að kímblöðin eru farin að teygja sig uppí plastið má taka það af og síðan verður að sjá til þess að plöntutnar þorni aldrei.

Þessi aðferð hans Þorra hefur aldrei klikkað svo ég mæli með því að þið prófið þó sé komið fram á sumar. Og svo aftur í apríl á næsta ári.

Leirað á Mörkinni

Birt þann af
Svara
Leirað á Mörkinni

Árni Heiðar og Karen Sif leira við stofuborðið

Smælkinu á Þelamörk finnst fátt skemmtilegra en að leira við stofuborðið. Það getur verið pínlegt þegar þar á líka að halda kaffiboð fyrir fullorðna. Þá er fullorðna fólkinu uppálagt að færa sig yfir í borðstofuna eða að taka þátt í leir-verksmiðjunni.

Þegar foreldrar smælkisins voru sjálf smælki bjó ég yfirleitt til leirinn og um daginn rakst ég á þá uppskrift innan um brauð- og kökuppskriftir. Og svo hún „týnist“ nú ekki aftur set ég hana hér inn.

Þessi leir er mjúkur og hann helst vel ef passað er uppá að geyma hann í loftþéttu íláti á milli þess sem hann er notaður. Mér finnst hann haldast best ef ég set hann í plastpoka áður en hann fer ofan í plastdolluna.

1 bolli hveiti
u.þ.b. 1 bolli volgt vatn
2 teskeiðar cream of tartar
tæplega 1 matskeið matarolía
1/4 bolli fínt salt
matarlitur (hægt að skipta uppskriftinni í tvo hluta og hafa sitt hvorn litinn)

Allt sett í pott og hrært á lágum hita þar til innihaldið er orðið að leir og festist ekki við pottinn. Passa að hitinn sé ekki hár því þá brennur leirinn við. Þegar leirinn er tilbúinn er ágætt að hnoða hann í höndum en þá þarf að vera með uppþvottahanska því leirinn er sjóðheitur. Þegar hann er orðinn volgur er óhætt að leyfa smælkinu að fara höndum um leirinn.

Góða skemmtun.

Vanilluís úr ísskálinni góðu

Birt þann af
Svara

Prófaði að búa til ís á nýjan máta um daginn með því að nota ísskál sem fylgir Kitchen Aid hrærivélum. Í bæklingnum sem fylgir er góð uppskrift að ís sem ég held að sé hægt að gera án þess að maður eigi skálina. Ætla að prófa það seinna. En uppskriftin með ísskálinni er svona:

600 ml kaffirjómi/matarrjómi (10%)

8 eggjarauður

230 g sykur

590 ml rjómi (30-36 %)

4 tsk vanilla

salt milli fingra

1. Hita upp kaffirjómann/matarrjómann í potti. Hræra oft í pottinum. Rjóminn á að vera heitur en ekki sjóða. Þegar rjóminn er orðinn heitur er potturinn tekinn af plötunni og settur til hliðar.

2. Eggjarauðunum og sykrinum er blandað (nota þeytarann) hægt saman í hrærivél og þar til hræran fer að þykkna.

3. Hellið volgum kaffirjómanum/matarrjómanum varlega saman við eggjahæruna og látið hrærivélina hræra á meðan.

4. Hellið blöndunni aftur í pottinn og hitið upp að suðu. Hrærið í á meðan.

5. Hellið í skál og blandið vanillunni og saltinu saman við. Setjið inn í kæliskáp og látið vera þar í a.m.k. 8 tíma.

6. Setja ísskálina á hrærivélina (NB. hún hefur þegar verið í frystinum í einn sólarhring). Ísmixerinn er líka settur á hrærivélina og ísblandan fer í skálina og vélin er stillt á hraða 1 í 15-20 mínútur eða þar til ísinn er orðinn mátulega „freðinn“. Ef maður vill freðnari ís þá þarf að setja hann í frysti í 2-4 tíma. Ef á að setja ávexti eða annað (t.d. súkkulaði eða hnetur) saman við ísinn er það gert á síðustu 3-5 mínútunum.

7. Berið fram með ávöxtum, sósu, Nóa kroppi eða öðru meðlæti sem ykkur þykir best.

Ef ég prófaði þetta án ísskálarinnar myndi ég sleppa lið 6 og setja ísinn í frystinn (hef ekki fundið út hvort betra er að gera það strax eða daginn eftir að hræran er búin til). Prófa það seinna og skrái.