Fiskisúpan Þorlákur

Image

Skötuát tilheyrir Þorláksmessu. Hér á bæ bjóðum við vinum okkar í mikla skötuveislu helgina fyrir Þorláksmessu og borðum í staðinn einhvern góðan fiskrétt á Þorláksmessu. Í gær var það fiskisúpa sem elduð var úr þeim fiski og grænmeti sem til voru á bænum. Til að tóna við sterku skötuna sem aðrir snæddu völdum við að hafa súpuna í sterkari kantinum (það er hægt að gera hana enn sterkari með því að auka magnið á karrýmaukinu og chilipiparnum en svo Smælkið gæti borðað var þess gætt að hafa súpuna ekki eldsterka). Súpunni var einnig ætlað að hrekja burtu kvef og særindi í hálsi sem voru á sveimi á Mörkinni fyrir þessi jól. Og auðvitað fékk súpan heitið Þorlákur:

Fiskisúpan Þorlákur

1 sæt kartafla (eða nokkrar venjulegar kartöflur)

½ – 1 púrrulaukur

1 kúrbítur

nokkrir sveppir

eða annað grænmeti sem til er í ísskápnum hverju sinni

½ rauður chilipipar (ekki fræin)

2-3 hvítlauksrif

1-2 tsk curry paste

salt

sáldur af Eftirlæti hafmeyjunnar frá Pottagöldrum

agnarlítil dós af tómatpúrru

6 dl fiskisoð (vatn og fiskiteningur)

½ l matreiðslurjómi eða 1 ds af kókosmjólk (en af því Halldór kaupir alltaf of mikið af rjóma fyrir hver einustu jól  fór rjómi í súpuna í gær)

Til steikingar

2 msk ólífuolía og aðrar 2 af kókosolíu frá Sollu

800 g (2-2,5 flök) af þorski (eða annar góður fiskur)

Á meðan olían hitnar í pottinum er grænmetið og chilipiparinn skorið smátt niður. Þegar olían er orðin mátulega heit er karrýmaukinu bætt út í hana. Grænmetinu er svo bætt í pottinn. Þegar búið er að velta því uppúr olíunni í smástund er kókosolíunni, tómatmaukinu, saltinu, hvítlauknum og eftirlæti hafmeyjunnar bætt út í, hitinn lækkaður niður, lokið sett á pottinn og allt fær að mýkjast betur á meðan fiskurinn er skorinn niður í hæfilega bita.

Að lokum er fiskisoðinu og rjómanum (eða kókosmjólkinni) bætt út í og suðan látin koma upp. Þá er fiskinum bætt í pottinn, slökkt undir, lokið sett á og látið bíða í örlitla stund. Borið fram með góðu brauði.

Ítalskar kjötbollur

Image

Sumir réttir hafa fylgt fjölskyldum eins lengi og elstu menn þeirra muna (hér er það frumburðurinn sem nýlega varð 30 ára). Þetta má segja hér á bæ um ítölsku kjötbollurnar.

Þessar bollur hafa verið eldaðar vetur, sumar, vor og haust, hvunndags og spari, í Noregi, á Ísafirði, Dalvík og Mörkinni. Og alltaf eru þær jafnmikill uppáhaldsmatur. Í gær eldaði ég þær fyrir litlu fjölskylduna sem fer stækkandi sem um þessar mundir flytur búferlum til Reykjavíkur.

Uppskriftin er á „eldgamalli“ úrklippu úr DV. Og á henni er mynd af konu sem er sögð matgæðingur. Því og vinsældum bollanna treysti ég fullkomlega og hefur mér aldrei dottið í hug að finna mér aðra uppskrift að ítölskum kjötbollum. En hún er svona:

Sósan:

1 meðalstór saxaður laukur

3 hvítlauksgeirar (upphaflega var bara einn, okkur finnst sósan þola meira)

3 msk olía

2 dósir niðursoðnir tómatar (stundum kaupi ég í misgripum kryddaða tómata í dós, það skemmir ekki bragðið)

ca 1 bolli tómatpuré

1,5 bolli vatn

1,5 tsk salt og svartur pipar

1,5 tsk oreganó eða eftir smekk

1-2 lárviðarlauf

1 tsk sykur

Laukurinn er hitaður í olíunni þar til hann er glær. Hvítlauk og afganginum er síða bætt út í og látið krauma þar til bolludeigið er búið til (eða lengur. Sósan verður betri eftir því sem hún sýður lengur).

Bolludeig (ég geri það í hrærivélinni)

6-8 sneiðar af grófu samlokubrauði sem hafa legið í bleyti í ca 0,5-1 bolla af vatni. Sneiðarnar eru rifnar niður í smáa bita áður en þær eru lagðar í bleyti

2-300 g nautahakk (stundum set ég meira og fækka þá brauðsneiðunum)

2 egg

1/4-1/2 bolli af rifnum osti

2 msk fersk steinselja (má vera meira. Í gær var hún úr beðinu)

1 tsk salt

nýmalaður pipar

Hrært saman og litlar bollur eru formaðar með teskeið eða lítilli matskeið. Þær er hægt að setja beint í sósuna og sjóða þar (10-15 mín), steikja þær á pönnu og setja svo í sósuna eða steikja í ofnskúffu inni í ofni og setja í sósuna þegar rétturinn er borinn fram. Þegar ég geri stóra skammta set ég sósuna í ofnskúffu og bollurnar ofan á og elda þetta allt í ofninum.

Með bollunum finnst okkur best að borða ferskt taglíatellí, brauð og nýrifinn parmesan ost.

Þetta dugar venjulega fyrir 5-6 venjulega munna.

Berjasíróp

Rifsberjasíróp með myntu og tímían

Rifsberjasíróp með myntu og tímían

Í fyrra þegar ég gerði berjahlaup úr öllum sólberjunum, hrútaberjunum og rifsberjunum fannst mér sóun að henda hratinu. Mér datt þá í hug að búa til berjasíróp og nota hratið til að fá berjabragðið. Það tókst vel en ég þurfti að hafa svolítið fyrir því að fá litlar flöskur undir það. Ég fékk að lokum tómar litlar hvítvínsflöskur hjá veitingasala á Akureyri sem var feginn að losna við þær úr „ruslinu“ hjá sér. Hann sagði að flöskurnar væru óvenju margar hjá sér í þetta skiptið því nokkrir kvennahópar hefðu verið í bænum og konurnar hefður verið sérstaklega þyrstar á búðarápinu. Ég bý enn að þessum birgðum.

Sírópið var svo notað á pönnukökur, vöfflur, sem sósa útá ís og skyr, á eftirrétti eins og ostakökur og til að bragðbæta sósur og te. Ég setti það líka saman við olíu og balsamikedik og setti yfir salat. Ég hef einnig notað það til að setja sódavatnið í sparibúning.

Í gær var ég svo í Tiger að sækja mér kerti og servíettur til að lífga uppá húmið. Þar rakst ég á litlar sætar flöskur með smellutappa. Ég tók nokkrar með mér því ég ætlaði að gera rifsberjahlaup seinni partinn og ég gæti allt eins gert örlítið af sírópi úr því ég hefði fengið svona sætar flöskur.

Í gær setti ég 1 lítra af vatni og 500 g af hrásykri í pott. Þegar sykurinn var uppleystur í vatninu setti ég um það bil 1 kg af hrati úti sykurvatnið. Þetta lét ég sjóða í 10 mínútur. Svo sigtaði ég hratið frá og setti löginn aftur í pott, lét suðuna koma upp og sauð aftur í 15 mínútur. Það gerði ég til að þykkja sírópið. Úr þessu varð um það bil 1,5 lítri af sírópi. Auðvitað þarf ég ekki að gera svona mikið síróp en með þessu móti get ég gefið vinum mínum með mér. Og eins og Gunna frænka segir þá tekur því ekki að skíta út eldhúsið fyrir eitthvert smotterí.

Venjulega læt ég magn af sykri, vatni og berjum ráðast af berjum og aðstæðum hverju sinni. En þumalputtareglan er sú að noti ég hvítan sykur þá hef ég sama magn og af sykri og vatni. En ef ég nota hrásykur nota ég helmingi minna af sykri en vatni. Hratið er ekki svo nauið með. Ég sé venjulega á pottinum hvenær nóg er komið.

Í gær átti ég smávegis eftir af myntu úti í garði og einnig tímían. Í tvær flöskur setti ég grein af myntu og svo setti ég grein af tímían í nokkrar. Í þrjár flöskur fór ómengað rifsberjasíróp. Það var yndislegur ilmur sem kom uppúr flöskunum þegar ég hellti sjóðheitu sírópinu yfir kryddjurtirnar. Þá datt mér í hug að gaman væri að setja blóðberg útí hrútaberjasíróp. Það verður með í næstu lögun. En kryddsírópið hugsa ég mér að nota með kjöti og út á salat. Ég smakkaði það í teskeið í morgun og það er gómsætt, sérstaklega tímíansírópið.

Þeir sem vilja vera nákvæmir og ekki gera mikið magn í einu geta prófað uppskrift Sigurveigar Káradóttur úr bókinni Sultur allt árið:

300 g bláber

200 ml vatn

200 g sykur

1 vanillustöng

Allt sett í pott og látið malla við vægan hita í 10 mínútur. Þá er blöndunni rennt í gegnum sigti og sigtað vel svo eins mikill safi náist úr berjunum og mögulegt er. Vökvinn er aftur settur í pott og hitaður að suðu. Þá er sírópinu rennt í krukku eða flösku.